De nieuwe daglichtnorm NEN-EN 17037 wordt naar verwachting op 1 januari 2026 op zijn vroegst ingevoerd. Deze nieuwe daglichtnorm vervangt dan de huidige NEN 2057-norm. In NEN-EN 17037 wordt de beoordelingswijze van toetreding van daglicht in een verblijfsruimte gewijzigd. Dit leidt bij een ontwerp waarschijnlijk tot meer variantenstudies om te kunnen voldoen aan de verschillende eisen.
Vertaling EU-norm naar Nederlandse situatie
Om meer in de pas te lopen met Europa is in 2018 besloten de bestaande EU-norm voor de berekening van daglichttoetreding in een verblijfsruimte te vertalen naar de Nederlandse situatie. De NEN-EN 17037-norm is hiervan het resultaat.
Verschil tussen de huidige en de nieuwe daglichtnorm?
Bij de huidige NEN 2057-norm wordt de daglichttoetreding van een verblijfsruimte berekend aan de hand van het equivalente daglichtoppervlak (Aeq). Dit is de projectie van een gevelopening op de grens waar een verblijfsruimte eindigt. Dit oppervlak in daglicht staat dan na de toepassing van correctiefactoren equivalent voor het licht wat op de vloer van de verblijfsruimte valt.
In de praktijk betekent dit dat bij de huidige methode geen rekening wordt gehouden met de vorm van de ruimte en de positie van de gevelopening. Nederland is met deze rekenmethode een buitenbeentje in Europa.
Eerlijker berekening NEN-EN 17037
De NEN-EN 17037-norm (en de NPR 4057) beschrijft de toetreding van daglicht in een ruimte aan de hand van de gemiddelde daglichtfactorberekening. In de gemiddelde daglichtfactor wordt de hoeveelheid licht (in lux) dat op een open veld valt, vergeleken met de hoeveelheid licht dat in een ruimte valt. Deze verdeling van het licht wordt uitgedrukt in procenten (Df).
Dit betekent in de praktijk dat de vorm, en dan met name de diepte van de ruimte en de positie en aantal gevelopeningen van belang zijn. De daglichtfactor van een ruimte dieper dan circa vijf meter bij een standaard verdiepingshoogte zal redelijk laag zijn. Ook een ongunstige positie van een woning in een binnenhoek, bijvoorbeeld bij een L-vormig gebouw, zal leiden tot lage daglichtfactoren. Voor de berekening gelden dezelfde belemmeringen als voorheen. Alleen worden deze niet uitgedrukt in graden van een hoek (La en Lb), maar worden deze dynamisch berekend in een model dat de praktijk nabootst.
Voor de beoordeling van de daglichtkwaliteit in een ruimte gelden twee hoofdeisen. Eén eis voor verblijfsgebied (VG) niveau en één eis voor een verblijfsruimte (VR) niveau.
Besluit bouwwerken en leefomgeving (Bbl)
In het Bbl is de huidige norm (NEN 20257) nog aangeschreven voor de beoordeling van de daglicht kwaliteit per functie/ruimte. Maar doordat de overgang naar de nieuwe norm al een aantal keer is uitgesteld, is al wel het toetsingsniveau gepubliceerd. In de onderstaande tabel staat de (Df) per functie en niveau (VG/VR).
Na het invoeren van de nieuwe daglichtnorm blijft krijtstrepen gewoon nog mogelijk maar zal de positie waar daglicht in de ruimte valt meer bepalend zijn voor de vorm van het gekrijtstreepte gebied. Dit komt door de dynamische berekening en de verdeling van het licht in een ruimte.
Nog niet alles bekend
Er zijn nog wel vraagtekens over hoe de nieuwe daglichtnorm uitpakt in de bouwpraktijk. Door de toevoeging van het BENG 1-criterium en TOjuli zijn er meer ontwerpaspecten toegevoegd in de afgelopen jaren die invloed hebben op het ontwerp van de gevel.
Conclusie
De invoering van NEN-EN 17037 zorgt ervoor dat meer delen van het gebouwgebonden advies dynamisch zullen worden berekend. Om te kijken of een ontwerp voldoet aan de verschillende eisen, moeten naar alle waarschijnlijkheid meer variantenstudies uitgevoerd worden.
Naast de veranderingen in de beoordeling van de toetreding van daglicht in een ruimte, behandelt NEN-EN 17037 ook andere zaken. Zo wordt met de norm het uitzicht, de blootstelling aan zonlicht en de bescherming tegen verblinding beoordeeld. Deze onderdelen zijn nog niet opgenomen in de laatste ontwerp versies van de komende wijzigingen van het Bbl. Mocht dit wijzigen dan houden wij u uiteraard op de hoogte.
